Alle artikels

Automatisatie & AI4 min leestijd

Als één collega er een week niet is: wat er dan stilvalt

Kennis die in één hoofd zit, zie je pas als die persoon ziek of op verlof is. Met één toetsvraag vind je wat er stilvalt, en wat je eerst opschrijft.

"Dat moet je aan de administratie vragen." Zolang de administratie één collega is die vandaag op kantoor zit, is dat een antwoord. Is die een week weg, dan is het een probleem.

Elke KMO heeft zo iemand. De administratief bediende die weet welke klant op welke manier gefactureerd wordt. De zaakvoerder die als enige de wachtwoorden van het bankplatform kent. De vakman die weet welke leverancier nog een openstaande bestelling heeft. Niemand heeft dat zo gepland. Het groeit gewoon zo, omdat het sneller is om het even te vragen dan om het op te schrijven.

Dat is geen fout van die persoon. Het is een risico dat je pas ziet op de dag dat ze er niet is.

Een kantoor als een sleutelbos

Denk aan een sleutelbos die altijd in dezelfde jaszak zit. Zolang die jas aan de kapstok hangt, gaat elke deur open. Gaat de jas mee op verlof, dan sta je voor een gesloten magazijn, ook al heb je zelf het gebouw gekocht.

Kennis in een bedrijf werkt net zo. Ze hoort bij het bedrijf, maar ze zit in een jaszak. En je merkt het niet bij een gewone werkdag. Je merkt het bij griep, bij een geboorte, bij twee weken Spanje in de zomer.

Wat er dan gebeurt, is bijna altijd hetzelfde. Facturen blijven liggen omdat niemand weet welke uren al doorgerekend zijn. Een klant belt voor een stand van zaken en krijgt "ik laat je terugbellen". Iemand stuurt een berichtje naar de collega op verlof, die vanaf het strand toch even antwoordt. Iedereen doet zijn best, en toch loopt het trager.

Eén toetsvraag

Stel jezelf deze vraag, en beantwoord ze op papier:

Welke taken liggen stil als je zaakvoerder of je administratief bediende een week weg is?

Niet: welke taken zijn belangrijk. Welke taken stoppen, omdat niemand anders weet hoe of waar.

Doe het per persoon, en wees eerlijk. Een taak die "in principe" iemand anders kan overnemen, maar waarvoor die persoon toch drie keer moet bellen, ligt ook stil. Het antwoord is meestal een lijst van vijf tot tien dingen. Dat is je echte werkplan, en het staat nergens anders.

Een tip om het concreet te maken: kijk naar de laatste keer dat iemand op verlof was. Welke berichten kreeg die persoon toen toch? Elk van die berichten is een taak die alleen in zijn hoofd zat.

Eerst opschrijven, dan pas automatiseren

Hier ligt de verleiding om meteen naar software te grijpen. Een tool die de facturatie overneemt, een AI die vragen van klanten beantwoordt. Dat kan, en vaak is het later ook de juiste stap. Maar je kan niet automatiseren wat niemand ooit heeft uitgelegd.

Automatiseren is niet hetzelfde als opschrijven. Wie automatiseert zonder eerst op te schrijven, zet de jaszak gewoon in een andere jas.

Begin dus kleiner. Neem de lijst uit je toetsvraag en schrijf per taak vier dingen op:

  1. Wanneer gebeurt het? Elke maandag, op het einde van de maand, als een klant iets vraagt.
  2. Waar staat wat je nodig hebt? Welk programma, welke map, welke mailbox.
  3. Wat doe je, stap voor stap, zoals je het aan een nieuwe collega zou uitleggen.
  4. Wanneer stop je en vraag je het aan iemand? De uitzonderingen.

Dat vierde punt is het belangrijkste. Het grootste deel van zo'n taak loopt elke keer hetzelfde. De uitzondering is waar de ervaring zit, en precies die schrijft niemand op.

Laat de persoon zelf schrijven, en laat een collega het daarna één keer uitvoeren terwijl de schrijver ernaast zit en zwijgt. Waar de collega vastloopt, ontbreekt er een zin.

Wanneer het tijd is om te automatiseren

Zodra een taak op papier staat, zie je ook welk soort taak het is. Dat maakt de volgende beslissing makkelijk.

  • Taken met bijna altijd dezelfde afloop kunnen vanzelf lopen. Het verzamelen van cijfers voor een overzicht, een herinnering voor een openstaande factuur, het klaarzetten van de documenten die een klant nog moet aanleveren.
  • Taken met een oordeel erin blijven bij een mens. Een prijs, een belofte aan een klant, een beslissing over een dossier. Daar kan software hooguit voorbereiden: de gegevens ophalen en klaarzetten, zodat wie invalt niet moet zoeken.
  • Taken die eigenlijk niet meer nodig zijn, kom je ook tegen. Wie zijn werk opschrijft, merkt soms dat een stap alleen bestaat omdat ze er altijd was.

Bij Thools werkt het zo met een dagrapport dat elke ochtend om 07:00 klaarligt: wat er binnenkwam, wat er wacht, welke mails een antwoord nodig hebben. Dat haalt er minstens tien uur per week weg. En het verandert nog iets: de stand van zaken staat in een rapport dat iedereen kan lezen, niet in één hoofd.

Wil je weten welke van je taken in aanmerking komen, kijk dan eens naar wat we automatiseren voor KMO's.

Begin deze week

Je hebt geen software nodig om te beginnen, en ook geen project. Een blad papier en een half uur volstaat.

Stel vandaag de toetsvraag, voor jezelf en voor de collega die het meest gevraagd wordt. Kies van die lijst de ene taak die het vaakst terugkomt, en laat ze opschrijven met de vier punten hierboven. Volgende week laat je iemand anders ze één keer uitvoeren.

Lukt dat, dan heb je een eerste sleutel gekopieerd. Lukt het niet, dan weet je precies waar het schuurt. In beide gevallen weet je meer dan ervoor. Hoe wij van zo'n lijst naar een systeem gaan dat elke maand beter wordt, lees je in onze werkwijze.

Benieuwd wat dit voor jouw bedrijf betekent?

Plan een gratis strategiegesprek van dertig minuten. We brengen je grootste groeikansen in kaart, met concreet advies om mee te nemen.